Kuzey İtalya’nın Büyülü Kıyısı: Como

23 Nisan 2015

Milano’da Küçük Bir Amerikalı: California Bakery

23 Nisan 2015

Pera Müzesi’nin 10. Yılını Kutlayan Sergiler II: Hayat Kısa, Sanat Uzun – Bizans’ta Şifa Sanatı

23 Nisan 2015

2 Nisan akşamı, theMagger’ın davetlisi olarak Pera Müzesi’nin #bloggermeeting etkinliğine katılmıştım. Pera Müzesi ekibinin harika rehberliğinde müzenin 26 Nisan’a kadar sürecek olan sergileri ‘Alberto Giacometti’ ile ‘Hayat Kısa, Sanat Uzun – Bizans’ta Şifa Sanatı’nı gezmiştik. Bu iki sergiyi etkinlik kapsamında birlikte özetleyebilirdim; ama sonra iki bölümlük bir seri olsun dedim. Bitmeden yakalamış olalım, henüz görmemiş olanlara: Hayat Kısa, Sanat Uzun – Bizans’ta Şifa Sanatı

Hacı Yağı Şişesi

Hacı Yağı Şişesi

Pera Müzesi’nin geride bıraktığı 10 yılını kutlama programı kapsamında müzeye gelen iki sergiden biri olan ‘Hayat Kısa, Sanat Uzun – Bizans’ta Şifa Sanatı’, adını Hippokrates’in ünlü aforizmasından alıyor. Sergide, Yunan-Roma döneminden geç Bizans dönemine uzanan bir süreçte Bizans’ta şifa sanatı ve pratiğini konu alan bir yolculuğa çıkıyoruz. Müzelerde plastik sanatları esas alan koleksiyonları görmeye alışkınız; ancak bu sefer şifa ve ilişkili mucizeler üzerine hazırlanmış bir sergi ile birlikteyiz. Biraz heyecan verici, baştan söyleyeyim.

m2

Bizans’ta Şifa Sanatı sergisine, antik dünyanın kutsal şifacıları Apollo ve Asklepios ile rasyonel tıbbın ve farmakolojinin kurucuları Hippokrates ve Dioskorides’in altyapısını oluşturduğu Bizanslılar’ın şifa metotları (inanç, büyü, rasyonel tıp), İstanbul’daki şifa ve mucize merkezleri, doktor azizler gibi çeşitli konular hakim. Şimdi bize bir hayli soyut gelen başlıkları, sergide; tıp ve botanik elyazmaları, mermer oyma eserler, ikonalar, muskalar, tıp aletleri, bitki örnekleri, gravür ve arşiv fotoğrafları aracılığıyla izliyoruz.

m4

İnsanlık için her zaman en önemli meselelerden biri olan ‘sağlık’ konusunu Bizans’ta üç geleneksel başlık altında görüyoruz; inanç, büyü ve tıp. Zaten, sergi de bu üçgenin örneklerinde ilerliyor. Bizans’ta Şifa Sanatı; Bizans’ın kültürel mirasının dinsel ve akılcı düşünceye yansımasını, bunun Akdeniz çevresindeki çağdaş bilimsel gelişmeler ile yenilikler üzerindeki etkisini ve Bizans’ın şifa konulu faaliyetlerin gelecek kuşaklara aktarılmasındaki rolünü aktarmak için son derece renkli ve mucizevi çekicilikte bir sergi.

m5

Biz sergi turuna inanç, büyü ve tıp başlıklarını inceleyerek başladık. Bilimsel ve manevi kavramları birleştirmek çok zor olsa da, toplumların yaşayış biçimlerini, alışkanlıklarını, hislerini sergi boyutunda görebilmek, hepsinden öte bir deneyim. Size göre bir arada barınamayacak birkaç kavramı somut olarak karşınızda gördüğünüzde, onları düşüncede de olsa bir araya getirebilmek biraz daha kolaylaşıyor. Sergide, şifa sanatının öncüleri olarak görülen hekim, eczacı, aziz ve büyücülerin hastalıklardan ve şeytanlardan korunmak için yapılan günlük ritüellerini görüyoruz. Bu arada, öncülerin, hastalıkların ilk nedeninin şeytanlar olduğunu kabul ettiğini ve çözümü dinsel öğretiler ile Hippokratik öğretilerin birleşiminden doğan süreçlerde aradığını da hatırlatmak isterim.

m6

Dizilim ve kurgu açısından görmüş olduğum birçok sergiyi geride bırakan ‘Bizans’ta Şifa Sanatı’a, sadece ‘Konstantinapolis’in Mucizevi Suları’ videosunu izlemek için bile gitmelisiniz. Şehirdeki kanallara taşınan su yollarını izleyeceğiniz 3D videoda, şehirdeki suyun kiliselerden, çeşmelere, evlere, saraylara dağılırkenki yolculuğunu göreceksiniz. Bizim de bugünlerde şifa olarak nitelendirdiğimiz suyun, o günlerde de anı değerde olması, bu video ile sergiyi tamamlayan diğer unsurlardan biri.

Kandil

Kandil

‘Bizans’ta Şifa Sanatı’nı bitirirken göreceğiniz son değer, Hippokrates’in aforizmalarının yer aldığı el yazması. Sergiye adını veren ‘Hayat kısa, sanat uzun, fırsat kaçıcı’ tanımıyla Hippokrates’in tıp sanatındaki inancına tanık oluyoruz; tıp sanatında mükemmelliğe ulaşmak için insan ömrü yetersizdir. Ama, siz tüm bunları yakından da görmek için 26 Nisan’a kadar mutlaka Pera Müzesi’ne uğrayın.

Şifalı bitkiler köşesinden

Şifalı bitkiler köşesinden

*Bu yazı ilk olarak theMagger.com‘da yayınlanmıştır.